TRAVMALAR 

a. Dışarıdan gelen bir etki sonucu, fiziksel ya da ruhsal yaralanmadır. Acilde, genellikle kaba ya da keskin darbe anlamında kullanılır.

b. Trafik kazası, suya atlama, yüksekten düşme, darp vb. gibi travma durumlarında; tüm vücut etkilenir, iç organlar çeşitli boyutlarda zarar görür.

c. Genel vücut travması geçirmiş kişinin az ya da çok mutlak hayati tehlikesi vardır.

d. Travmalarda, omurga ve omurilik yaralanma ihtimali yüksektir. Hastanın boyun ya da bel bölgesinde ağrı, kol ve bacaklarda uyuşma –karıncalanma – hissizlik gibi bulguların olması omurilik yaralanmasını akla getirir.

e. Böyle bir durumda hastayı kıpırdatmayınız ve hareketsiz halde tutulmasını sağlayınız. Boynunu sabitleyiniz.

f. Yerde yatıyorsa kaldırmaya çalışmayınız.

g. Hasta sıkışmış bir durumda ise asla çekiştirmeyiniz.

h. Bu hastaya yapılacak olan yanlış bir müdahale veya taşıma hatası, o kişinin ömür boyu felçli kalmasına sebep olabilir.

i. Bilinci kapalı olan majör travma geçirmiş her kişide, aksi ispat edilinceye dek omurga yaralanması var sayılır. Bu tür hastaların nakli özellik arz eder.

 

Dikkat!: Boyun travması geçirdiğinden şüphe edilen hastalarda, bu manevra kullanılmamalıdır.

3- B (Solunum): Hastanın soluk alıp almadığını öğrenmek için, “bak-dinle-hisset” kriterleri kullanılmalıdır. Hastanın yüzüne doğru eğilmeli göğüs kafesinin inip-kalktığı görülmeli, nefesin sesi dinlenmeli ve nefesin kokusu ve akımı hissedilmeye çalışılmalıdır. Hava yolu açık olduğu halde, nefes alıp vermediği ya da yüzeysel soluduğu anlaşılan hastalara, suni solunum desteği yapılmalıdır. Solunum kontrolü 10 saniyeden uzun sürmemelidir.

 

4- C (Dolaşım): Kalbin çalışıp çalışmadığı hakkında fikir edinilir. Bu amaçla şah damarını kontrol etmek gerekir. Bu damar boyunda, her iki tarafta, adem elmasının yaklaşık 2 parmak kenarında, yukarıya doğru uzanan bir atardamardır. İnsan hayatını tehdit eden bir çok durumda, diğer noktalarından nabız alınmayabileceği için, dolaşım kontrolü şah damarlardan yapılmalıdır. Dolaşım kontrolü 10 saniyeden uzun sürmemelidir. Dolaşımı olmayan, yani kalbi çalışmadığı saptanan hastalarda, derhal kalp masajı yapılmalıdır.